Obrona oskarżonego
To właśnie adwokat, znając okoliczności sprawy, może wybrać najskuteczniejszą strategię obrony — od początku postępowania przygotowawczego do zakończenia rozprawy — i istotnie złagodzić winę oskarżonego, a tym samym wymiar kary. Zamiast bezwzględnej kary pozbawienia wolności oskarżony może otrzymać karę w zawieszeniu.
Oskarżonym jest osoba, wobec której akt oskarżenia został przekazany do sądu. Akt oskarżenia sporządza śledczy, a następnie zatwierdza prokurator. Może go sporządzić również sam prokurator — w szczególności, jeśli nie zgadza się z aktem przygotowanym przez śledczego.
Każda osoba ma prawo nie mówić nic w związku z podejrzeniem lub oskarżeniem wobec niej, w każdej chwili odmówić odpowiedzi na pytania oraz zostać niezwłocznie poinformowana o tych prawach.
Gdy sprawa trafia do sądu, udział adwokata staje się konieczny. W sądzie pierwszej instancji adwokat szczegółowo analizuje akta sprawy, przygotowuje wszystkie niezbędne dokumenty, buduje linię obrony i bierze udział w rozprawie — skutecznie broniąc Państwa interesów i szybko reagując na zarzuty oskarżenia.
Nikt nie może być zmuszany do składania wyjaśnień lub zeznań, które mogłyby stać się podstawą podejrzenia lub oskarżenia o przestępstwo popełnione przez bliskich krewnych lub członków rodziny.
Prawa oskarżonego
- wiedzieć, o popełnienie jakiego przestępstwa jest oskarżony
- zostać jasno i terminowo poinformowanym o swoich prawach oraz otrzymać ich wyjaśnienie na pierwsze żądanie
- mieć obrońcę i spotkać się z nim przed pierwszym przesłuchaniem w warunkach zapewniających poufność, a po pierwszym przesłuchaniu — mieć takie spotkania bez ograniczeń co do liczby i czasu trwania
- mieć obrońcę obecnego podczas przesłuchania i innych czynności procesowych
- zrezygnować z obrońcy w każdej chwili postępowania karnego
- otrzymać pomoc prawną na koszt państwa w przypadkach przewidzianych w ustawie o bezpłatnej pomocy prawnej
- nie mówić nic w związku z podejrzeniem lub oskarżeniem albo w każdej chwili odmówić odpowiedzi na pytania
- żądać zbadania zasadności zatrzymania
- w razie zatrzymania lub tymczasowego aresztowania — żądać niezwłocznego powiadomienia rodziny, bliskich krewnych lub innych osób o zatrzymaniu i miejscu pobytu
- zbierać i przedstawiać dowody śledczemu, prokuratorowi i sędziemu śledczemu
- brać udział w czynnościach procesowych, zadawać pytania, zgłaszać uwagi i zastrzeżenia co do trybu ich przeprowadzania, które są wpisywane do protokołu
- stosować środki techniczne podczas czynności procesowych, w których uczestniczy
- składać wnioski i wnioski o wyłączenie
- zapoznać się z materiałami postępowania przygotowawczego po jego zakończeniu
- zaskarżać decyzje, działania i bezczynność śledczego, prokuratora oraz sędziego śledczego
Obrona w procesie pociągania do odpowiedzialności karnej jest głównym zadaniem adwokata: to właśnie adwokat przeciwstawia się oskarżeniu i stanowi obronę.
Dodatkowe prawa podczas czynności procesowych
Podczas czynności procesowych oskarżony może zadawać pytania, zgłaszać uwagi i zastrzeżenia co do trybu ich przeprowadzania — wszystko to jest wpisywane do protokołu. Z zachowaniem wymogów Kodeksu może również stosować środki techniczne podczas czynności, w których uczestniczy.
Śledczy, prokurator, sędzia śledczy lub sąd mają prawo zakazać stosowania środków technicznych podczas określonej czynności procesowej lub na pewnym etapie postępowania, aby zapobiec ujawnieniu informacji stanowiących tajemnicę państwową lub inną chronioną prawem, albo gdy dotyczy to życia prywatnego uczestników i innych osób.
Prawa na etapie rozprawy
- udział w postępowaniu dowodowym i przesłuchaniu świadków
- przedstawianie własnych dowodów i wnioskowanie o ich przeprowadzenie
- zabieranie głosu w mowach końcowych oraz wygłoszenie ostatniego słowa
- zaskarżanie wyroku w trybie apelacyjnym i kasacyjnym
- otrzymywanie odpisów dokumentów procesowych i zawiadomień pisemnych
- posługiwanie się językiem ojczystym, otrzymywanie odpisów dokumentów w tym języku oraz bezpłatne korzystanie z pomocy tłumacza
Obrona w procesie pociągania do odpowiedzialności karnej jest głównym zadaniem adwokata: to właśnie adwokat przeciwstawia się oskarżeniu. Samodzielna obrona prowadzi z reguły do nieodwracalnych błędów — nie sposób spojrzeć na sytuację obiektywnie i zapanować nad emocjami, zwłaszcza bez znajomości taktyki organów śledczych i przepisów procedury karnej.
Częste pytania
Czym status oskarżonego różni się od statusu podejrzanego?
Osoba staje się oskarżonym po sporządzeniu aktu oskarżenia i skierowaniu sprawy do sądu. Od tego momentu obrona przechodzi w fazę sądową, gdzie adwokat kwestionuje dowody oskarżenia bezpośrednio przed sądem.
Czy można zmienić środek zapobiegawczy na łagodniejszy?
Tak. Adwokat przygotowuje wniosek o zmianę środka zapobiegawczego, uzasadniając go zmianą okoliczności: stanem zdrowia, osobami na utrzymaniu, stałym zatrudnieniem, brakiem ryzyka ucieczki.
